خوانشی رمانتی سیستی از داستان های کوتاه بیژن نجدی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران

2 دانشجوی دکترای زبان و ادبیات فارسی دانشگاه شهرکرد، ایران

3 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران

چکیده

مکتب رمانتیسم، به عنوان یک مکتب اجتماعی، فکری و هنری که در اواخر قرن هجدهم در اروپا شکل گرفت، ادبیّات دیگر ملل از جمله ایران را تحت تأثیر خود قرار داد و نشانه­های این اثرگذاری را بر آثار مختلف فارسی، از دوره­ی مشروطه تاکنون می­توان مشاهده کرد. بیژن نجدی از نویسندگانی است که در پرداختن به مسائل مختلف نگرشی رمانتیکی دارد. این نویسنده، با درآمیختن شعر و داستان و کاربرد گسترده­ی عناصر شاعرانه با محتوایی احساسی، سبک خاصی به وجود آورد که هدف در این پژوهش، خوانشی رمانتی­سیستی داستان­های کوتاه وی با روش توصیفی تحلیلی است. دستاوردهای پژوهش ناظر بر این است که نجدی از میان مؤلفه­های مکتب رمانتیسم، بیشتر به طبیعت­گرایی، عشق، گذشته­گرایی، اندوه و ناامیدی، گریز به رؤیا توجه داشته است. روی­گردانی از صنعت و تمدّن شهری و توجه به طبیعت، دلبستگی به حیوانات و انتقال احساسات شخصیت­ها به طبیعت، از جمله ویژگی­های طبیعت­گرایی نجدی در داستان­های کوتاه است. در داستان­های کوتاه وی، عشق بر خرد شخصیت­ها غلبه دارد و آنان به امور مختلف مانند انسان، طبیعت و حیوانات عشق می­ورزند. همچنین برای رهایی از اندوه، به گذشته که بیشتر دوران نوجوانی و جوانی است، پناه می­برند. هم­چنین برخی از شخصیت­ها، برای گریز از واقعیت­های تلخ زندگی، به رؤیا پناه می­برند و بدین گونه خواسته­های برآورده­نشده­ی خود را شکل عینی می­بخشند. از سویی دیگر، در داستان­های کوتاه نجدی، عناصر داستان مانند واژگان، تصاویر، لحن و صحنه­پردازی، با ارتباطی اندام­وار و منسجم، نقش مؤثری در انتقال نگرش رمانتیک وی دارند.

کلیدواژه‌ها