نمودهای مدرنیستی-اگزیستانسیالیستی مرگ‌اندیشی در شعر موج نو

نوع مقاله : مقاله‌ی پژوهشی استخراج از رساله و پایان‌‌‌‌نامه

نویسندگان

1 گروه زبان و ادبیات فارسی. دانشکده علوم انسانی. دانشگاه گنبدکاووس. گنبدکاووس. ایران.

2 گروه زبان و ادبیات فارسی. دانشکده علوم انسانی. دانشگاه گنبدکاووس. ایران

3 گروه زبان و ادبیات فارسی. دانشکده علوم انسانی. دانشگاه گنبدکاووس. ایران.

چکیده

مواجهه شاعران با مرگ بنا به فضای فکری و اجتماعی هر دوره متفاوت بوده است. در دوره معاصر، شاعران مدرن به ویژه شاعران موج نو، زیر تاثیر مدرنیسم و فلسفه اگزیستانسیالیستی قرار گرفتند. بر این اساس مساله اصلی پژوهش تبیین زمینه‌های مدرنیستی و هستی‌شناسانه مرگ‌اندیشی و نمودهای آن در شعر موج نو است. این پژوهش به شیوه توصیفی- تحلیلی، ابتدا مولفه‌های مدرنیستی و آرای فلاسفه مشهور در باره «مرگ»، از سقراط و افلاطون گرفته تا هایدگر، سارتر و بلانشو را بررسی کرده، سپس نمودهای مدرنیستی-اگزیستانسیالیستی مرگ‌اندیشی در شاعر موج نو را طبقه‌بندی و تحلیل کرده است.
نتایج اجمالی نشان می‌دهد که شاعران موج‌نو، مرگ را چون پدیده‌ای هستی‌شناسانه و با فردیت و آگاهی خویش درمی‌یابند. از این رو به مانند شعر پیشامدرن، مرگ‌اندیشی از نوع عرفانی، تقدیری و حتی خیامی به چشم نمی‌خورد. در این میان برخی شاعران چون احمدرضا احمدی، بیژن الهی، حسین رسائل، محمود شجاعی و هوتن نجات در مواجهه با مرگ، گرایش‌های فردگرایانه و مدرنیستی بیشتری دارند و از منظر وجودی به مرگ می‌نگرند، در برخی چون جواد مجابی، شهرام شاهرختاش، محمدرضا اصلانی و بهرام اردبیلی، گرایش‌های مدرنیستی و تأملات هستی‌شناسانه با آمیزه‌ای از دغدغه‌های اجتماعی و شرایط نابسامان سیاسی نمود می‌یابد و در پرویز اسلامپور و حمید عرفان، خفقان سیاسی و نبود آزادی به مرگ‌اندیشی انجامیده است و گرایش‌های فردگرایانه‌ی مدرنیستی در پس زمینه قرار می‌گیرد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Modernist-Existential Manifestations of Thinking of Death in New Wave Poetry

نویسندگان [English]

  • Maryam RaminNia 1
  • Jamileh Bayandari Bishkamar 2
  • Morad Esmaeeli 3
1 Persian language and literature
2 persian language and literature Department. Gonbad Kavus university
3 Persian language and literature Department. Humanities Faculty. Gonbad Kavus University. Iran.
چکیده [English]

According to intellectual and social atmosphere, poets' encounter with death has been different in each period.In the contemporary period, modern poets, especially the new wavepoets, have been influenced by modernism and existentialist philosophy.Therefore, the main question of this research focuses on explaining modernist and ontological contexts of thinking of death and its manifestations in New Wave poetry.The descriptive-analytical method of this research enables the researchers to first examine the modernist elements and opinions of famous philosophers – notably Socrates, Plato, Heidegger, Sartre and Blanchot – about "death” and then classify and analyze the modernist-existentialist manifestations of death thoughts in New Wave poets. Findings indicate that new wave poets understand death as an ontological phenomenon.Therefore, as in pre-modern poetry, there is no mystical, fateful, or even Khayami type of death thought. Also, while Ahmadreza Ahmadi, Bijan Elahi, Hossein Rasail, Mahmoud Shojaei and Hoten Nejat have more individualistic and modernist tendencies in the face of death, in Javad Mojabi, Shahram Shahrokhtash, Mohammad Reza Aslani, and Bahram Ardabili’s poetry, ontological-modernist tendencies of death-thought are manifested along with a mixture of social concerns and unsettled political conditions; in addition, in Parviz Islampour and Hamid Irfan\s poetry, political suffocation and lack of freedom have led to death thoughts and, hence, modernist individualistic tendencies are placed in the background.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Thinking of Death
  • New Wave Poets
  • Modernism
  • Existentialism

مراجع

  • منابع

    • احمدی، احمدرضا (1371)،همه‌ی آن سال­ها، تهران: مرکز.
    • .............................. (1398)،طرح، تهران: آوانوشت.
    • احمدی، بابک (1388)،سارتر که می‌نوشت، تهران: مرکز.
    • ........................ (1377)،معمّای مدرنیته، تهران: مرکز.
    • اردبیلی، بهرام (1394)،رهگذری در خواب پروانه‌ها، تهران: بوتیمار.
    • اسلامپور، پرویز (بی‌تا)،مجموعه اشعار، کتابناک: نسخه الکترونیک.
    • اصلانی، محمدرضا (1354)،بر تفاضل دو مغرب، تهران: ارژنگ.
    • ............................... (1357)،سوگنامه‌ی سال­های ممنوع، تهران: زردیس.
    • .............................. (1390)، در گفت‌وگوی با مریم منصوری، «دیدن جهان مرا منقلب می‌کند»،روزنامه اعتماد، صفحه ادبیات، (2265) 29شهریور.
    • افلاطون (1367)،دوره­ی آثار افلاطون، ترجمه محمدحسن لطفی و رضا کاویانی، تهران: خوارزمی.
    • اکرمی، میرجلیل (1393)، «نقد و بررسی تأثیر شعر غربی در شعر مرگ قو حمیدی شیرازی»، زبان و ادب فارسی، ش229: 23-41.
    • الهی، بیژن (1396)،جوانی‌ها، تهران: بیدگل.
    • ................. (1393)،دیدن، تهران: بیدگل.
    • الیوت، تی.اس. (2009)،سرزمین ویران، ترجمه محمود داوودی و خلیل پاک­نیا، استکهلم: سی و دو حرف.
    • ایگلتون، تری (1393)،مارکسیسم و نقد ادبی، ترجمه اکبر معصوم‌بیگی، مشهد: بوتیمار.
    • اوبراین،کانرکروز (1349)،آلبر کامو،ترجمه عزت‌الله فولادوند، تهران: خوارزمی.
    • براداتان، کاستیکا (1399)،جان دادن در راه ایده‌ها، ترجمه­ی محمد معماریان، چاپ اول، تهران: ترجمان.
    • برمن، مارشال (1386)،تجربه مدرنیته، ترجمه مراد فرهادپور، تهران: طرح نو.
    • بلاکهام، ه.ج (1387)،شش متفکّر اگزیستانسسیالیست،ترجمه­ی محسن حکیمی، تهران: مرکز.
    • بلانشو، موریس (1395)،ادبیات و مرگ، ترجمه لیلا کوچک­منش، تهران: گام نو.
    • تیلیش، پل (1366)،شجاعت بودن، ترجمه مراد فرهادپور، تهران: علمی و فرهنگی.
    • چایلدز، پیتر (1389)،مدرنیسم، ترجمه رضا رضایی، تهران: ماهی.
    • حمیدی شیرازی، مهدی (1388)،مرگ قو،تهران: سخن.
    • رامین­نیا، مریم (1400)، «ملال و اطوار سوژه­ی مدرن در شعر الیوت و بیژن الهی»، فصلنامه پژوهش زبان و ادبیات فارسی، ش 61:105 -131.
    • ........................ (1399)،«هستی‌شناسی مخاطب درون‌متنی در شعر موج نو»، فصلنامه نقد و نظریّه ادبی، ش پیاپی 9: 95-121.
    • رسائل، حسین (1347)،آوازهای پشت برگ­ها، تهران: روز.
    • سارتر، ژان پل (1394)،هستی و نیستی،ترجمه­ی مهستی بحرینی، تهران: نیلوفر.
    • شاهرختاش، شهرام (1346)،خواب‌های فلزی، تهران: چاپخانه زهره.
    • شجاعی، محمود (1359)،از آبی نفس­های کوتاه، تهران: کتاب آزاد.
    • شوپنهاور، آرتور (1393)،جهان همچون اراده و تصوّر،ترجمه­ی رضا ولی­یاری، تهران: مرکز.
    • عرفان، حمید(1395)،آبناز،تهران: بوتیمار.
    • فرهادپور، مراد (1395)،شعر مدرن از بودلر تا استیونسن، تهران: بیدگل.
    • فولادوند، محمدمهدی (1379)،خیّام­شناسی، تهران: فروغی.
    • لنگرودی، شمس (1370)،تاریخ تحلیلی شعر نو، تهران: مرکز.
    • مجابی، جواد (1394)،در این اتاق‌ها، تهران: چشمه.
    • مهدوی،محمدحسین (1386)، پروانه‌ی بی‌خویشی‌من، تهران: فرهنگ ایلیا.
    • نجات، هوتن (1348)،حواشی مخفی، تهران: چاپخانه فاروس.
    • نوذری، حسینعلی (1391)،مدرنیته و مدرنیسم، تهران: نقش جهان.
    • نوری علا، اسماعیل (1373)،تئوری شعر: از موج نو تا شعر عشق، لندن: غزال.
    • نیما یوشیج (1393)،مجموعه‌ی کامل اشعار،به کوشش سیروس طاهباز، تهران: نگاه.
    • هایدگر، مارتین (1393)،هستی و زمان،ترجمه­ی عبدالکریم رشیدیان، تهران: نی.
    • هولکوییست، مایک (1395)،مکالمه‌گرایی: میخاییل باختین و جهانش، ترجمه­ی مهدی امیرخانلو،تهران: نیلوفر.
    • یانوش، گوستاو (1386)،گفت­وگو با کافکا، ترجمه فرامرز بهزاد، تهران: خوارزمی.
    • Beasley, Rebecca. (2007),Theorists of Modernist Poetry:T.S. Eliot, T.E. Hulme, Ezra Pound, NewYork: Routledge.
    • Becker, E (1973),The Denial of Death. New York: The Free Press, A Division of Mackmillan Publishing co., Inc.
    • Blanchot, M. (2003), The Infinite Conversation.tr. Susan Hanson, Minneapolis: University of Minnesota Press.
    • ……………(1995), The Writing of The Disaster.tr. Ann Smock, University of Nebraska Press.
    • Derrida, J (2000), Demeure: Fiction and Testimony. Stanford University Press.
    • Kierkegaard, S (1980), The Sickness unto Death. Edited and Translated Howard V. Hong andEdna H. Hong, Princeton University Press.
پژوهش‌نامه‌ی مکتب های ادبی
دوره 7، شماره 21
فروردین 1402
صفحه 101-134

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار