نسبت «واقعیّت» و «فراواقعیّت» در داستان‌های سوررئال و فانتستیک

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه بیرجند

2 دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه بیرجند، خراسان جنوبی، ایران.

3 دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه بیرجند، خراسان جنوبی، ایران

4 استاد گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه بیرجند

چکیده

چکیده:
بنیاد داستان بر تخیّل استوار است؛ از این رو حتّی آنگاه که رونگاشتی است از واقعیّت عینی نیز، همین که از صافی ذهن نویسنده می­گذرد، از واقعیّت فاصله می­گیرد. در فرآیند فاصله­گیری از اصل واقعیّت، درجاتی وجود دارد که متن را به حوزه­های متفاوتی از انواع فراواقعی می­کشاند؛ به نحوی که یا داستان را وارد حوزه­ی تخیّلی و فانتزی می‌کند و یا جلوه‌هایی از فراواقعیّت را در داستان منعکس می­نماید. در این میان، داستان­های فانتستیک در مرز واقعیّت و تخیّل قرار دارند و به گونه­ای واقعیّت و خیال را ترکیب می­سازند که تشخیص امر واقعی و غیر واقعی در داستان به سادگی امکان‌پذیر نیست. فانتستیک به نوبه­ی خود، انواع متفاوتی از داستان­ها در سبک­های گوناگون را در بر می­گیرد که داستان­های سوررئال ازجمله­ی آن است. در این پژوهش، ضمن تشریح ویژگی­های متعدّد انواع داستان­های فراواقعی و تبیین ویژگی­های مختصِّ فانتستیک و سوررئال در میان انواع فراواقعی، همچنین با مراجعه به دیدگاه­های متعدّد ارائه‌شده در این خصوص و اشاره به برخی از متون روایی مرتبط، نشان داده می­شود که داستان سوررئالیستی، چگونه از دیگر داستان­ها و روایت­های فراواقعی به ویژه فانتستیک متمایز می­شود و ناخودآگاه­محوری با عنوان اصلی­ترین تفاوت رمزگان امر فراواقعی در داستان­های سوررئال و سایر انواع داستان­های فانتستیک مشخّص می­گردد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

The Proportion of "Reality" and "Hyper-reality" in Surrealist and Fantastic Fictions

نویسندگان [English]

  • samin keshavarz 1
  • Ebrahim Mohammadi 2
  • zeynab nowruzi 3
  • Mohammad Behnamfar 4
1 PhD student in Persian language and literature, Birjand University
2 Associate Professor ,, Faculty of Literature, Birjand University, South Khorasan, Iran.
3 Associate Professor, Department of Persian Language and Literature, Faculty of Literature and Humanities, Birjand University, South Khorasan, Iran
4 Professor of Persian language and literature in university of Birjand
چکیده [English]

Abstract:
The foundation of the story is based on imagination, even when it is a transcript of objective reality as it passes through the filter of the author's mind and departs from reality. In the process of diverging from the principle of reality, there are some degrees that pulling the text into different domains of the supernatural. This can bring the story into the realm of all kinds of fantasy and fantasy stories or reflect hyper-reality in the story. In the meantime, Fantastic stories are on the border of reality and imagination and they combine reality and fantasy in such a way that is not easy to distinguish between the real and the hyper-real. The fantasy itself encompasses different types of stories in different styles, including surrealist stories. In this research, while describing many features of various types of supernatural stories, and explaining the fantastical and surrealist peculiarities among various types of supernatural fiction, unconscious is identified as the main difference of the supernatural codes in surrealist stories and other types of fantasy stories.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Key words: Reality
  • Imagination
  • Supernatural
  • Fantastic
  • Surrealist fictions

مراجع

  • منابع

    - برتون، آندره. (1392). سرگذشت سوررئالیسم. مترجم عبدالله کوثری. چ 4. تهران: نشر نی.

    - بونوئل، لوئیس. (1390). نوشته­های سوررئالیستی. ترجمه­ی مهوش قدیمی. تهران: نشر چشمه.

    - بیگزبی، سی. و. ای. (1392). دادا و سوررئالیسم. مترجم حسن افشار. چ 7. تهران: انتشارات مرکز.

    - پرهام، سیروس. (1360). رئالیسم و ضد رئالیسم در ادبیّات. چاپ ششم تهران: انتشارات نگاه.

    - تودوروف، تزوتان. (1383). «از غریب تا شگفت». ترجمه­ی انوشیروان گنجی‌پور. مجلّه‌ی ارغنون. ش 25. صص63-78.

    - جکسون، رزمری. (1383). «فانتستیک به مثابه­ی روش». ترجمه­ی آریان احمدی. مجلّه‌‌ی فارابی. ش 1. صص 7-30.

    - خوزان، مریم. (1370). «داستان وهمناک». نشریّه­ی علوم انسانی. نشر دانش. ش 65. صص33-37.

    - سیّدحسینی، رضا. (1387). مکتب­های ادبی. ج2. تهران: انتشارات نگاه.

    - شمیسا، سیروس. (1370). انواع ادبی. تهران: انتشارات باغ آیینه.

    - فروید، زیگموند. (1382). «رئوس نظریّه­ی روانکاوی». ترجمه­ی حسین پاینده. مجلّه‌ی ارغنون. ش 22، صص 73-1.

    - _______. (1919). «درآمدی بر شگرف از دیدگاه فروید». گردآوری و ترجمه­ی ابوالفضل حرّی. مجلّه‌ی فارابی. س. 4. ش. 1. صص 64-45.

    -کورئول، نیل. (1381). «پیش درآمدی بر فانتستیک ادبی». ترجمه­ی فتّاح محمّدی. مجلّه‌ی فارابی. ش 45. صص 94-63.

    - مقدادی، بهرام. (1378). فرهنگ اصطلاحات نقد ادبی. تهران: انتشارات فکر روز.

    - ولک، رنه. (1377). تاریخ نقد جدید. ترجمه­ی سعید ارباب شیرانی. تهران: انتشارات نیلوفر.

    • Breton, A. (1969). «Manifesto of Surrealism», Translated by: Richard Seaver and Helen R. lane. University of Michigan Press.
    • (1978). «What is Surrealism», Pathfinder press (NY), New York.
    • Brotchie, A. (1995). «A Book of Surrealist Games».
    • Caillois, R. (1966). «De la féerie à la science-fiction», Anthologie du Fantastique. Paris: Gallimard.
    • Carouges, M. (1950). «André breton et les données fondamentales du surréalisme», Gallimard, paris, introduction.
    • Castex, P. (1951). «Le conte fantastique en France de Nodier à Maupassant». Paris: José Corti.
    • Chanady, A. (1985). «Magical Realism and the Fantastic», New York, Garland publishing.
    • Coulet, H. (1967). «le roman jusque à la révolution», t. I, Armand Colin.
    • Flores, Angel. (1995). Magical Realism in Spanish American Fiction. Ed. Lois Parkinson Zamara and Wendy. B. Faris Durkham, N. C: Duke up.
    • Freud, S. (1955). «The uncanny». The standard edition of the complete psychological works of Sigmund Freud. Vol. XWII (1917-1919) London: Hogarth press Ltd: 219-256.
    • Ilkka, N. (1999). «Critical Scientific Realism», Oxford University Press.
    • Todorov, T. (1975). «The Fantastic: a structural approach to a literary genre», Trans, Richard Howard. Ithaca (NY): Cornell UP.

    Jackson, R. (1981). «Fantasy: the literature of subversion». NY: Methuen press.

پژوهش‌نامه‌ی مکتب های ادبی
دوره 4، شماره 10
تیر 1399
صفحه 94-113

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار