واکاوی مؤلّفه‌های رئالیسم جادویی در رمان «دخیل هفتم» اثر محمّد رودگر

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه یزد

چکیده

چکیده
رئالیسم جادویی، یکی از زیرشاخه­های مکتب رئالیسم است که در آن، واقعیّت و خیال به هم می­آمیزند؛ به گونه­ای که اتّفاقات و شخصیّت­های جهان واقعی و فراواقعی برای خواننده، کاملاً طبیعی و باورپذیر جلوه می­نماید. «دخیل هفتم»، اثر محمّد رودگر، یکی از آثار برگزیده و شاخص در حوزه‌ی ادبیّات پایداری و ادبیّات انقلاب است. محمّد رودگر در این رمان برای بیان ابعاد معنوی و رویدادهای ماورایی دوران انقلاب و دفاع مقدّس از میان سبک­های ادبی، رئالیسم جادویی را برگزیده است. این پژوهش، درصدد پاسخ­گویی به این سؤالات است که مهم­ترین مؤلّفه‌های رئالیسم جادویی در رمان «دخیل هفتم» کدام‌اند؟ و به کارگیری آن‌ها در این رمان با چه دگردیسی­هایی همراه بوده است؟ و دیگر این که نویسنده در راستای بومی­سازی رئالیسم جادویی به چه میزان موفّق عمل­کرده است؟ در این جستار با روش توصیفی ـ تحلیلی به شناسایی و بررسی مؤلّفه­ها و شاخصه­های رئالیسم جادویی در رمان «دخیل هفتم» پرداخته شده است تا از رهاورد آن، دگردیسی­های مؤلّفه­های رئالیسم جادویی در این داستان و شگردهای نویسنده برای بومی­سازی آن‌ها تبیین شود.
یافته­های تحقیق، حکایت از نمود برجسته‌ی پانزده مؤلّفه‌ی رئالیسم جادویی در این رمان دارد. استفاده از خوارق عادات و کرامات عرفانی و کشف و شهود، بهره­گیری فراوان از خواب و رؤیا و جایگزینی آن به جای وهم و خیال، استفاده از رایحه­های خوش و معنوی به جای بوهای متعفّن، جایگزینی عنصر رنگ به جای صدا و به کارگیری نمادین اعداد مقدّس، کنار زدن سحر و جادو با عناصر عرفانی برخی از دگریسی­های مؤلّفه­های رئالیسم جادویی در این رمان بوده است. براین اساس، «دخیل هفتم» را می­توان گامی مؤثّر در راستای سیر تکوینی خلق آثار رئالیسم جادویی و بومی­سازی آن در ایران به شمار آورد و محمّد رودگر توانسته نسبت به نویسندگان پیش از خود در این راه قدمی رو به جلو بردارد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

An Analysis of the Elements of Magic Realism in the Novel of The Seventh Invocation by Mohammad Rudgar

نویسنده [English]

  • Arezu Pooryazdanpanah
Assistant Professor of Persian Language and Literature, Yazd University
چکیده [English]

Abstract
Magic realism is one of the branches of the school of realism where reality and imagination are intertwined, in such a way that the events and people of the real world appear to be completely natural and believable to the reader. Mohammad Rudgar's Seventh Invocation is one of the featured and distinguished works in the field of literature of resistance and literature of revolution. In this novel, Mohammed Rudger has chosen magic realism to express the spiritual dimensions and events beyond the revolution and the Holy Defense in a literary style. In this descriptive-analytical study, the elements and characteristics of magic realism in the novel of Seventh Invocation are identified and investigated to explain the transformation of the elements of magic realism in this story and the author's ways of localizing them. The findings of the study indicate the presence of fifteen prominent elements of magic realism in this novel. The use of mystical habits and deeds, intense utilization of dreams and replacing them with fantasies, the use of fragrant and fragrant scents, the substitution of color elements with sound and symbolic use of sacred numbers and the magic conjunction with the mystical elements have been some of elements of magical realism employed in the novel. Accordingly, Seventh Invocation can be considered as an effective step in the development of the creation of works of magic realism and its localization in Iran and Mohammad Rudgar has been able to take a step further than his predecessors.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Keywords: Magic Realism
  • Localization
  • Novel
  • Seventh Invocation
  • Mohammad Rudgar

مراجع

ـ بی­نیاز، فتح­الله. (1387). درآمدی بر داستان­نویسی و روایت­شناسی. تهران: انتشارات افراز.
ـ پارسی­نژاد، کامران. (1387). هوّیت­شناسی ادبیّات و نحله­های ادبی معاصر. تهران: کانون اندیشه‌ی جوان.
ـ ثروت، منصور. (1390). آشنایی با مکتب­های ادبی. چاپ سوم. تهران: علم.
ـ حنیف، محمّد و محسن حنیف. (1397). بومی­سازی رئالیسم جادویی در ایران. تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
ـ رودگر، محمّد. (1395). «دخیل هفتم». تهران: شهرستان ادب.
ـ شمیسا، سیروس. (1393). مکتب­های ادبی. تهران: قطره.
ـ گیبرت، ریتا. (1357). هفت صدا (مصاحبه‌ی ریتا گیبرت با هفت نویسنده‌ی آمریکای لاتین). ترجمه‌ی نازی عظیما. تهران: آگاه.
ـ لاج، دیوید. (1388). هنر داستان­نویسی. ترجمه‌ی رضا رضایی. تهران: نی.
ـ میرصادقی، جمال و میمنت. (1377). واژه­نامه‌ی هنر داستان­نویسی. تهران: انتشارات مهناز.
ـ میرعابدینی، حسن. (1380). صد سال داستان­نویسی ایران. چاپ دوم. تهران: نشر چشمه.
ـ نورآقایی، آرش. (1393). عدد، نماد، اسطوره. تهران: نشر افکار.
 
-Bowers, Maggie Anne. (2005). Magic(al) Realism. London & New York: Routledge.
-Chanady, Amaryll Beatrice. (1985). Magical Realism and the Fantastic, Resolved Versus Unresolved Antinomy. New York: Garland Publishing, INC.
-Cuddon, Jhon Anthony. (1992). The penguin dictionaryof literary terms and literary theory. Penguin Books.
-Erickson, J. (1995). Metoikoi and Magical realism in the Maghrebian Narratives of Tahar ben Jelloun and Abdelkebir khatibi. In L. P. Zamora, & W. B. Faris (Eds.), Magical Realism: Theory, History, Community (pp. 427-450). Durham, USA: Duke University Press.
-Faris, W. B. (1995). Scheherazade's Children: Magical Realism and Postmodern Fiction. In L. P. Zamora, & W. B. Faris (Eds.), Magical Realism: Theory, History, Community (pp. 163-191). Durham, USA: Duke University Press.
- Hosking, Tamlyn. (2005). The language of Dreams: A Study of Transcultural Magical Realism in four Postcolonial Texts. University of Kwazulu – Natal, Pietermarizburg.
- Rios, Alberto. (1999). Magical Realism: Definition, Arizona State University, Tempe AZ.
- Young, David & Keith Hollaman. (1984). Magical Realism Fiction: An Anghology. New York: Longman.
مقالات:
ـ پارسی­نژاد، کامران. (1382). «مبانی و ساختار رئالیسم جادویی». ادبیّات داستانی. ش 66 و 67 . صص 5 ـ 9.
ـ چهارمحالی، محمّد. (1393). «ملکوت نقطه‌ی عطف رئالیسم جادویی ایران». ادبیّات پارسی معاصر. س4. ش4. صص 71 – 94.
ـ حجازی، بهجت­السّادات. (1394). «نشانه­های رئالیسم جادویی در رمان منِ او». ادب و زبان. س 18. ش 38. صص 81ـ103.
ـ دانشگر، آذر. (1397). «بررسی رئالیسم جادویی در رمان پریباد اثر محمّدعلی علومی». پژوهش‌نامه‌ی نقد ادبی و بلاغت. س 7. ش 1 . صص 59 ـ 78.
ـ رودگر، محمّد. (1396). «رئالیسم عرفانی». پژوهش­های ادبیّات تطبیقی. س 5. ش 3. صص 28 – 51.
ـ شیخ‌زاده، سمیّه و دیگران. (1395). «ردپای رئالیسم جادویی در دو داستان کوتاه دفاع مقدّس «ماه زده» و «عود عاس سبز» نوشته‌ی مجید قیصری». نشریه‌ی ادبیّات پایداری. س8. ش 14. صص 123 – 147.
ـ کسیخان، حمیدرضا. (1390). «بررسی تطبیقی مؤلّفه­های رئالیسم جادویی در طبل حلبی از گونتر گراس و یک­صد سال تنهایی از گابریل گارسیا مارکز». زبان­پژوهی دانشگاه الزهرا (س). س 2. ش 4. صص 105 ـ 126.
ـ ناظمیان، رضا؛ علی گنجیان خناری؛ داوود اسپرهم و یُسراو شادمان. (1393). «بررسی گزاره­های رئالیسم جادویی در رمان­های «عزاداران بیل» (غلامحسین ساعدی) و «شب­های هزار شب» (نجیب محفوظ)». ادب عربی. سال 2. شماره‌ی 6 . صص 157 ـ 178 .
ـ نیکوبخت، ناصر و مریم رامین­نیا. (1384). «بررسی رئالیسم جادویی و تحلیل رمان اهل غرق». پژوهش‌های ادبی. شماره‌ی 8 . صص 139 ـ 154 .
پژوهش‌نامه‌ی مکتب های ادبی
دوره 4، شماره 9
فروردین 1399
صفحه 26-49

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار