تحلیل روانکاوانه‌ی شخصیّت‌ در رمان‌های رئالیستی «زمین سوخته» و «پل معلّق»

نویسندگان

1 استادیار گروه ادبیات .دانشکاه شهرکرد.

2 دانشگاه شهرکرد

چکیده

چکیده
از جمله موضوع­های مطرح در رمان­های رئالیستی جنگ، پرداختن به مسائل روحی و روانی شخصیّت­هاست که با بررسی آن‌ها می­توان پی برد جنگ چه تأثیری بر حالت­های روانی شخصیّت­ها داشته است. نویسندگان حوزه‌ی جنگ و پایداری، تلاش کردند این تغییرات را در شخصیّت­های داستانی خود نشان دهند. هدف، تحلیل روانکاوانه‌ی شخصیّت­های رمان­های «پل معلّق» و «زمین سوخته» با روش اسنادی با تکیه ‌بر نظریّه‌های روان‌شناسان بزرگ است. اضطراب، ترس، مکانیسم­های دفاعی سرکوب، همانندی، جابه­جایی، واکنش وارونه و مقابله‌ی جان‌مدار ازجمله مسائل بررسی‌شده در این پژوهش هستند و به این پرسش­ها پاسخ داده­ می­شود: جنگ تحمیلی چه تأثیری برحالت­های روانی شخصیّت دارد؟ و شخصیّت در برابر این تحوّلات از کدام مکانیزم­ها استفاده کرده­اند؟ نتایج پژوهش نشان می­دهد به دلیل فضای رمان­ها و برهم خوردن تعادل اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی، زندگی شخصیّت­های رمان­های مورد بحث دچار اضطراب و ترس می­شوند و برای از بین بردن اضطراب و ترس از مکانیسم‌های دفاعی مانند واپس‌زنی، واکنش وارونه و... استفاده می­کنند. در رمان­ رئالیستی«زمین سوخته» فقط جنگ سبب به وجود آمدن تغییر و تحوّل در شخصیّت­ها شده است؛ امّا در رمان رئالیستی «پل معلّق» علاوه بر جنگ، مسائل اجتماعی و بیماری در تغییرات شخصیّت­ها دخالت دارند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Psychoanalytical Analysis of Character in Realistic Novels of Zamin-e Sokhteh (The Burnt Land) and Pol-e Moalagh (Suspended Bridge)

نویسندگان [English]

  • esmael sadeghi 1
  • zohreh khansary 2
1 sku
2 sku
چکیده [English]

Abstract
Of the wide variety of issues raised in realistic novels of war is highlighting characters’ mental and psychological problems which can reveal the impact of war on the changes in the psychological states of character. The authors of war and resistance literature attempted to depict such changes in their own fictional characters.   The main concern is the psychoanalytical analysis of characters in novels of Pol-e Moalagh (The Suspended Bridge) and Zamin-e Sokhteh (The Burnt Land) in the light of salient psychologists’ theories. Such issues as anxiety, fear, defense mechanism of repression, sameness, dislocation, reversal response and excitement-oriented responses were raised in this research study and answered accordingly. What effect has the imposed war had on the psychological states of the character? And what defense mechanism has the character adopted against such upheavals? The results of the research demonstrate that due to the ambiances of the novels and social, cultural and economic imbalance, the life of the character has suffered from fear and anxiety and to remove them, the character made use of such defense mechanisms as rejection and reversal response. In the realistic war novel of Zamin-e Sokhteh (The Burnt Land), war is the only cause of such changes and upheavals whereas in Pol-e Moalagh (Suspended Bridge) in addition to war, social issues and illness were the causes of such changes in the character.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Keywords: The Literature of the Holy Defense
  • Character
  • Pol-e Moalagh
  • Zamin-e Sokhteh
  • Realistic Novel
  • War
  • Psychoanalytic Analysis
  • منابع

    • ایگلتون، تری.(1368). پیش درآمدی بر نظریّه‌ی ادبی. ترجمه‌ی عبّاس مخبر. تهران: مرکز.
    • آدلر، آلفرد.(1370). روان‌شناسی فردی. ترجمه‌ی حسین زمانی شرفشاهی. تهران: تصویر.
    • آسینک، هانس یورگن.(1377). واقعیّت و خیال در روان‌شناسی. ترجمه‌ی محمّدتقی براهنی. چ 2. تهران: رشد.
    • بایرامی، محمّدرضا.(1386). پل معلّق. چ 8. تهران: افق.
    • پک، جان(1326). شیوه‌ی تحلیل رمان. ترجمه‌ی احمد صدراتی. تهران، مرکز.
    • پاینده، حسین.(1382). گفتمان نقد. تهران: روزگار.
    • تسلیمی، علی.(1396). پژوهشی انتقادی-کاربردی در مکتب­های ادبی. کتاب آمه.
    • جونز، ارنست و رولان، دالبی­یز.(1350). فروید و اصول روانکاوی. ترجمه‌ی هاشم رضی. تهران: آسیا.

     

    • ریتال، اتینکسون و همکاران.(1384). زمینه‌ی روان‌شناسی. مترجم رفیعی و همکاران. چ 5. تهران: ارجمند.
    • ریتال، اتینکسون.(1381). زمینهی روان‌شناسی هیگارد. .مترجم محمّدتقی براهنی. تهران: رشد.
    • سلیمانی، محسن.(1367). از روی دست رمان‌نویس. تهران: هنر اسلامی.
    • ـــــــــــــــــــ .(1366). رمان چیست؟. تهران: برگ.
    • شاملو، سعید.(1388). مکتب‌ها و نظریّه‌ها در روان‌شناسی شخصیّت. چ 7. تهران: رشد.
    • شولتز، دوان و شولتز، سیدنی الن.(1391). نظریّه‌های شخصیّت. ترجمه‌ی یحیی سیّدمحمّدی. چ 5. تهران: روان.
    • فروید، زیگموند و برویر، ژوزف.(1390). مطالعاتی بر روان‌شناسی فروید. ترجمه‌ی سعید شجاع شفتی، چ تهران: امیرکبیر.
    • قربان­پور، زهرا.(1392). «نقد و بررسی شخصیّت رستم وسهراب». فصلنامه‌ی مطالعاتی نقد ادبی. س 12، ش 14.
    • قشقایی، سعید و رضایی، محمّدهادی.(1388). «تحلیل روانکاوانه‌ی شخصیّت گردآفرید». فصلنامه‌ی ادبیّات عرفانی و اسطوره‌شناختی. س6. ش 14. صص 99-127.
    • قبادی، حسینعلی ادبی وهوشنگی، مجید.(1388). «نقد و بررسی روانکاوانه‌ی شخصیّت زال از نگاه آدلر». فصل­نامه‌ی نقد، س2، ش 7. صص 91-119.
    • گلشیری، هوشنگ.(1380). باغ در باغ(مجموعه مقالات). چ تهران: نیلوفر.
    • لات، برنایس وهمکاران.(1375). مبانی روان‌شناسی اجتماعی. ترجمه‌ی جواد طهوریان و محمّدتقی منشی طوسی. مشهد: آستان قدس رضوی.
    • لاندین، رابرت دبلیو.(1378). نظریّه‌ها و نظام‌های روان‌شناختی. ترجمه‌ی سیّدیحیی موسوی. تهران: ویرایش.
    • هریس، مارگارات و باتروث، جورج.(1385). روان‌شناسی. ترجمه‌ی غلامرضا تبریزی. تهران: نی نگار.
    • مانفردا، مارگاریت و همکاران.(1369). روان‌پرستاری. ترجمه‌ی طاعت شهریاری و همکاران. تهران: مرکز.
    • محمود، احمد.(1391). زمین سوخته. چ. 9، تهران: معین.
    • مهاجرانی، نسرین.(1382). هزارتوی داستان. تهران: چشمه.
    • میرصادقی، جمال.(1387). راهنمای داستان نویسی. چ تهران: سخن.
    • هورنای، کارن.(1384). شخصیّت عصبی زمانه‌ی ما. ترجمه‌ی محمّدجعفر مصفّا. چ 2، تهران: بهجت.
    • ــــــــــــــــــ .(1397). عصبانی­های عصر ما. ترجمه‌ی ابراهیم خواجه نوری. چ 6، تهران: نگاه.

    یزدان­پناه، سپیده( 1386) «نقد روان‌شناسی شخصیّت ضحاک در شاهنامه»، پژوهش‌نامه­ی ادب فارسی، پاییز و زمستان 1386، س3، ش24.