تحلیل کیفیت بازنمایی چندآوایی در رمان پسامدرنیستی «ملکان عذاب»

نویسندگان

دانشگاه بین المللی امام خمینی قزوین

چکیده

چکیده
یکی از گرایش­ها یا جریان­های رمان­­نویسی معاصر که به تقلید از داستان­نویسی غرب در ادبیّات داستانی ایران به وجود آمده، رمان­نویسی پسامدرنیستی است. اگرچه این گرایش به سبب نبودِ بسترهای لازم و کافی آن چنان که در غرب ساری و جاری گشته، در داستان‌نویسی ایرانی توفیق نیافته است، در این میان، گاه نویسندگانی یافت می­شوند که تمایل دارند دیدگاه­های انتقادی خود به جامعه و انسان معاصر را از طریق رویکردهای پسامدرنیست­ها عرضه کنند. ابوتراب خسروی، یکی از این نویسندگان است. استفاده‌ی هنری او از ظرفیت­های داستان­پردازی غرب، رمان­های او را به عرصه­ای برای چندآوایی و ظرفی برای گفتگو و طرح دیدگاه­های مختلف و گاه معارض بدل کرده است. این مقاله به روش توصیفی-تحلیلی تلاش کرده است با توجّه به مؤلّفه­های رمان­نویسی پسامدرن به برجسته­ترین عنصر آن؛ یعنی، چندآوایی در رمان «ملکان عذاب» بپردازد و از نتایج تحقیق برمی­آید که خصیصه‌ی اساسی این رمان، طرح چندآوایی به کمک عناصری چون تکنیک­های روایی، بینامتنیت، فراداستان و... است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Analysis of the Quality of Polyphonic Representation in Postmodernist Novel Malekan-e-Azab

نویسندگان [English]

  • sude khosravi
  • seyed ali ghasemzadeh
Imam khomeinin international university
چکیده [English]

Abstract
One of the trends in contemporary novelistic streams which emerged as a result of the imitation of western novel in Iran is postmodernist novel. Although, due to the lack of the same context and background which was present in the west, it did not thrive and was not very successful, there were some novelists and practitioners that intended to encapsulate their critical views of the society and the modern man via this postmodernist approach. Abootorab Khosravi is one of those writers. His artistic use of western novelistic potentialities provided his novels with polyphonic qualities and also a medium with which he could dialogue and encapsulate different and opposing views. The present article utilizing descriptive-analytical method and focusing on different postmodern novelistic elements strove to highlight such postmodernist elements as polyphony in the novel of Malekan-e-Azab. The results of the present research study demonstrated that the principal qualities of the novel such as polyphony were put into effect through narrative techniques, intertextuality, meta-fiction, ….

کلیدواژه‌ها [English]

  • Keywords: Postmodernist novel
  • Polyphony
  • Mikhail Bakhtin
  • Abootorab Khosravi
  • Malekan-e-Azab
  • منابع و مآخذ

    • آلن، گراهام. (1380). بینامتنیت، ترجمه‌ی پیام یزدانجو، تهران: نشر مرکز.
    • احمدی، بابک. (1380). ساختار و تأویل متن، چاپ اوّل، تهران: نشر مرکز.
    • اخوان ثالث، مهدی. (1374). نقیضه و نقیضه­سازان، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
    • امن خانی، عیسی. (1391). «تب تند باختین در ایران»، مجلّه‌ی نقد ادبی، سال پنجم، شماره‌ی نوزدهم، صص 191-197.
    • انصاری، منصور. (1384). دموکراسی گفتگویی: امکانات دموکراتیک اندیشه­های میخائیل باختین و یوورگن هابرماس، چاپ اوّل، تهران: نشر مرکز.
    • باختین، میخائیل. (1387). تخیّل مکالمه­ای جستارهایی درباره‌ی رمان، ترجمه‌ی رؤیا پورآذر، تهران: نشر نی.
    • پاینده، حسین. (1382). گفتمان نقد، تهران: نشر روزگار.
    • ------------. (1390). داستان کوتاه در ایران (داستان­های پسامدرن)، چاپ اوّل، تهران: انتشارات نیلوفر.
    • تدینی، منصوره. (1388). پسامدرنیسم در ادبیّات داستانی ایران، چاپ اوّل، تهران: نشر علم.
    • تسلیمی، علی. (1393). گزاره­هایی در ادبیّات معاصر ایران (داستان) پیشامدرن، مدرن، پسامدرن، تهران: نشر اختران.
    • تودوروف، تزوتان. (1393). منطق گفتگویی میخائیل باختین، ترجمه‌ی داریوش کریمی، تهران: نشر مرکز.
    • تولان، مایکل. (1393). روایت­شناسی، درآمدی زبان­شناختی-انتقادی، ترجمه‌ی فاطمه نعمتی و فاطمه علوی، تهران: انتشارات سمت.
    • خجسته، فرامرز. (1394). «انسان در داستان پست­مدرن (مطالعه‌ی موردی، داستان­های ابوتراب خسروی)» پژوهش­های نقد ادبی و سبک شناسی، ش 21، صص 33-49.
    • خسروی، ابوتراب. (1384). ملکان عذاب، تهران: نشر گمان.
    • ریمون کنان، شلومیت. (1387). روایت داستانی: بوطیقای معاصر، ترجمه‌ی ابوالفضل حرّی، تهران: نشر نیلوفر.
    • عسگری حسنکلو، عسگر. (1386). نقد اجتماعی رمان معاصر فارسی با تأکید بر ده رمان برگزیده، تهران: نشر فرزان روز.
    • عظیمی، حسین و مسعود علیا. (1393). «نسبت متن و دیگری در اندیشه‌ی باختین»، کیمیای هنر علمی پژوهشی، شماره‌ی 13، صص 7-16.
    • غلامحسین زاده، غریب رضا. (1387). میخائیل باختین: زندگی، اندیشه­ها و مفاهیم بنیادین، تهران: نشر روزگار.
    • مقدادی، بهرام. (1387). فرهنگ اصطلاحات نقد ادبی (از افلاطون تا عصر حاضر)، تهران: نشر فکر روز.
    • مکاریک، ایرنا ریما. (1385). دانشنامه‌ی نظریّه­های ادبی معاصر، ترجمه‌ی مهران مهاجر و محمّد نبوی، چاپ دوم، تهران: نشر آگه.
    • مک هیل، برایان. (1392). داستان پسامدرنیستی، ترجمه‌ی علی معصومی، چاپ اوّل، تهران: انتشارات ققنوس.
    • نامور مطلق، بهمن. (1395). بینامتنیت از ساختارگرایی تا پسامدرنیسم، چاپ اوّل، تهران: نشر مرکز.
    • وو، پاتریشیا. (1391). فراداستان، ترجمه‌ی شهریار وقفی پور، چاپ اوّل، تهران: نشر چشمه.